Τα παιδιά ρωτούν για το σώμα τους με την ίδια περιέργεια που ρωτούν γιατί ο ουρανός είναι μπλε. Εμείς είμαστε αυτοί που κοκκινίζουμε.
Πολλοί από εμάς μεγαλώσαμε με σιωπή γύρω από το σώμα. Λέξεις που δεν λέγονταν, ερωτήσεις που έμεναν χωρίς απάντηση, ένα «θα σου πω όταν μεγαλώσεις». Όταν έρχεται η σειρά μας, αυτή η αμηχανία ξαναβγαίνει στην επιφάνεια, συχνά χωρίς να το καταλάβουμε.
Τα καλά νέα: δεν χρειάζεται μία μεγάλη, τέλεια συζήτηση. Χρειάζονται πολλές μικρές, καθημερινές κουβέντες.
Ξεκινάμε από τις λέξεις
Όπως μαθαίνουμε στο παιδί «αγκώνας» και «γόνατο», μπορούμε να του μάθουμε και τις σωστές λέξεις για όλα τα μέρη του σώματος. Όταν ένα παιδί έχει λέξεις, μπορεί να περιγράψει τι νιώθει, τι πονάει και τι δεν του αρέσει.
- Χρησιμοποιούμε τις ίδιες λέξεις που θα χρησιμοποιούσε ένας γιατρός.
- Τις λέμε με ήρεμο, φυσικό τόνο, χωρίς γέλια ή ψίθυρους.
- Δεν χρειάζεται να εξηγήσουμε περισσότερα από όσα ρωτάει.
Η ντροπή μαθαίνεται από τον τόνο μας, όχι από τις λέξεις.
Από το εργαστήρι «Μεγαλώνοντας παιδιά χωρίς ντροπή»
Όρια και συναίνεση στην καθημερινότητα
Η συναίνεση δεν είναι ένα «μάθημα». Είναι κάτι που το παιδί ζει κάθε μέρα: όταν ρωτάμε πριν το γαργαλήσουμε, όταν σταματάμε μόλις πει «φτάνει», όταν δεν το αναγκάζουμε να φιλήσει τη θεία.
Έτσι μαθαίνει δύο πράγματα μαζί: ότι το σώμα του του ανήκει, και ότι το ίδιο ισχύει για τους άλλους.
Όταν έρχεται η δύσκολη ερώτηση
«Από πού έρχονται τα μωρά;» Πριν απαντήσουμε, μπορούμε να ρωτήσουμε: «Εσύ τι πιστεύεις;» Έτσι μαθαίνουμε τι ξέρει ήδη και τι πραγματικά ρωτάει, και απαντάμε σε αυτό.
Τρία πράγματα για αυτή την εβδομάδα
- Στο μπάνιο, ονόμασε τα μέρη του σώματος με τις σωστές λέξεις.
- Πριν από μια αγκαλιά ή ένα γαργαλητό, ρώτα: «Θέλεις;»
- Όταν πάρεις μια ερώτηση που σε αιφνιδιάζει, πες: «Καλή ερώτηση. Ας το σκεφτώ και θα σου απαντήσω απόψε.»
Δεν θα τα πούμε όλα σωστά. Κανείς δεν τα λέει. Αυτό που μένει στο παιδί είναι ότι μπορεί να έρθει σε εμάς με οποιαδήποτε ερώτηση.